Mediatrainingsprogramma
Wetenschap moet gehoord worden, niet alleen gepubliceerd.
Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) is het orgaan van de Verenigde Naties dat verantwoordelijk is voor de beoordeling van de wetenschap rond klimaatverandering. Het biedt beleidsmakers regelmatig evaluaties van de fysische basis van klimaatverandering, de gevolgen en toekomstige risico’s ervan, en mogelijke opties voor adaptatie en mitigatie.
België speelt, via zijn nationaal focal point (NFP) dat wordt gehost door Belspo, een belangrijke rol in het IPCC-proces. Deze pagina legt uit hoe wetenschappers die in België gevestigd zijn actief kunnen bijdragen aan het werk van het IPCC, zowel ervaren onderzoekers als onderzoekers aan het begin van hun carrière, en hoe genomineerde experts financiële ondersteuning kunnen krijgen van het Belgisch Klimaatcentrum voor hun deelname aan internationale vergaderingen.
Waarom bijdragen
Bijdragen aan het werk van het IPCC biedt een unieke kans om een cruciale rol te spelen in het vormgeven van het wereldwijde begrip van klimaatwetenschap. De IPCC-beoordelingen zijn het resultaat van bijdragen van duizenden wetenschappers wereldwijd die samenwerken om de best beschikbare wetenschap samen te brengen. Het proces is rigoureus, wetenschappelijk onderbouwd en ontworpen om het internationale klimaatbeleid te informeren.
Door bij te dragen helpt u ervoor te zorgen dat overheden toegang hebben tot gezaghebbend, hoogwaardig en actueel wetenschappelijk bewijs waarop zij klimaatmaatregelen kunnen baseren. U neemt ook deel aan een echt internationale wetenschappelijke dialoog, werkt samen met vooraanstaande onderzoekers uit verschillende disciplines en brengt uw eigen expertise in een wereldwijd forum. Wetenschappers kunnen op verschillende belangrijke manieren deelnemen aan het IPCC-proces, variërend van auteursrollen tot het beoordelen van concepten, deelname aan expertvergaderingen en bijdragen aan de onderliggende wetenschappelijke literatuur.
Belangrijk: De namen en affiliaties van alle Coordinating Lead Authors, Lead Authors en Review Editors worden gepubliceerd in de bijlagen van de IPCC-rapporten. Voor onderzoekers kan het vermeld worden als auteur of Review Editor een waardevolle erkenning van hun bijdrage zijn en een relevant voordeel vormen voor hun loopbaanontwikkeling en internationale zichtbaarheid.
Hoe bijdragen
1. Word Auteur of Review Editor (nominatie vereist)
Wetenschappers kunnen door Belspo, het Belgische IPCC-focal point, worden genomineerd om belangrijke rollen op te nemen zoals Coordinating Lead Author, Lead Author of Review Editor.
Coordinating Lead Authors en Lead Authors zijn verantwoordelijk voor het opstellen van de inhoud van IPCC-beoordelingsrapporten, speciale rapporten of methodologierapporten binnen specifieke hoofdstukken.
Review Editors zorgen ervoor dat alle inhoudelijke opmerkingen die tijdens het beoordelingsproces worden ontvangen op gepaste wijze in overweging worden genomen door de auteursteams.
Deze rollen vereisen aanzienlijke expertise in relevante domeinen en een grote tijdsinvestering over meerdere jaren, inclusief deelname aan verschillende internationale fysieke vergaderingen. Voor rollen als Coordinating Lead Author of Review Editor raden wij eerdere ervaring met het IPCC of een vergelijkbare internationale organisatie aan.
Belspo beheert het nominatieproces voor België en lanceert oproepen tot kandidaatstelling binnen de Belgische wetenschappelijke gemeenschap wanneer het IPCC nominaties zoekt.
Voor meer informatie over het nominatieproces en de toelatingsvoorwaarden, raadpleeg de IPCC-sectie van Belspo of de website van het IPCC.
2. Werk als Contributing Author of Chapter Scientist
Contributing Authors leveren specifieke kennis of expertise binnen een bepaald domein en ondersteunen de auteursteams bij het versterken van de wetenschappelijke inhoud van het rapport. Chapter Scientists bieden technische en logistieke ondersteuning aan auteursteams, waaronder het controleren van bevindingen tussen secties, bijkomende factchecking en referentiebeheer.
De rol van Chapter Scientist is bijzonder geschikt voor onderzoekers aan het begin van hun carrière die waardevolle ervaring willen opdoen op het raakvlak van wetenschap en beleid.
Contributing Authors en Chapter Scientists worden doorgaans rechtstreeks gerekruteerd door Coordinating Lead Authors of via oproepen van de relevante Technical Support Unit (TSU) voor een IPCC-werkgroep of rapport. Mogelijkheden kunnen ook worden gedeeld via Belspo, onze sociale netwerken (LinkedIn, Bluesky) of relevante onderzoeksinstellingen.
Voordelen van deze rol zijn onder meer:
• Samenwerken met toonaangevende internationale experts.
• Een wereldwijd netwerk van onderzoekscontacten opbouwen.
• Diepgaand inzicht verwerven in het proces van IPCC-rapportvoorbereiding.
• Contributing Authors en Chapter Scientists worden eveneens vermeld met naam en affiliatie in de IPCC-rapporten, wat onderzoekers aan het begin van hun carrière internationale zichtbaarheid biedt.
3. Werk als Expert Reviewer
De geloofwaardigheid van IPCC-rapporten berust op een rigoureus beoordelingsproces in meerdere fasen. Het IPCC nodigt wetenschappers met relevante expertise uit (ook degenen die niet eerder betrokken waren bij het IPCC-proces) om tijdens formele beoordelingsperiodes commentaar te geven op ontwerprapporten.
Als expert reviewer kunt u opmerkingen geven over de nauwkeurigheid en volledigheid van de wetenschappelijke beoordeling binnen secties of hoofdstukken die relevant zijn voor uw expertise, of het rapport in zijn geheel beoordelen.
De beoordelingsperiodes worden aangekondigd op de website van het IPCC, via de sociale mediakanalen van het IPCC en worden ook gecommuniceerd via de website en sociale mediaplatformen van Belspo.
Waarom expert reviewer worden?
• Helpen om de wetenschappelijke integriteit, nauwkeurigheid, evenwichtigheid en duidelijkheid van IPCC-rapporten te waarborgen.
• Nieuwe wetenschappelijke kennis opdoen en uw expertise verbreden door de nieuwste beoordelingen te lezen.
• Uw bijdragen als Expert Reviewer worden vermeld met naam en affiliatie in de bijlage van reviewers van het definitieve rapport (reviewcommentaren zijn niet anoniem). Deze erkenning kan bijzonder waardevol zijn voor onderzoekers aan het begin van hun carrière.
• Het is ook een uitstekende kans om vertrouwd te raken met het IPCC-proces. Bovendien wordt eerdere bijdrage als expert reviewer beschouwd als een pluspunt bij de selectie van auteurs voor IPCC-rapporten.
4. Draag bij aan relevante literatuur
IPCC-rapporten zijn voornamelijk gebaseerd op peer-reviewed wetenschappelijke, technische en socio-economische literatuur. Het publiceren van kwalitatief hoogstaand onderzoek is daarom een fundamentele bijdrage.
Het publiceren van relevante artikelen in peer-reviewed wetenschappelijke tijdschriften of andere erkende technische publicaties is essentieel om uw onderzoek in aanmerking te laten komen voor opname in IPCC-beoordelingen.
Artikelen moeten aanvaard zijn voor publicatie of gepubliceerd zijn vóór specifieke deadlines die voor elke rapportcyclus worden vastgesteld om in aanmerking te komen voor beoordeling. Deze deadlines worden aangekondigd op de website van het IPCC en gecommuniceerd via Belspo.
Belangrijke aandachtspunten voor publicaties:
• Focus op beleidsrelevante en robuuste bevindingen.
• Lever numerieke gegevens aan die duidelijk en vergelijkbaar zijn met andere studies.
• Behandel kennislacunes die in eerdere IPCC-rapporten werden geïdentificeerd of benadruk opkomende kwesties.
5. Neem deel aan IPCC-vergaderingen en workshops (nominatie vaak vereist)
Naast het schrijven en beoordelen van rapporten kunnen wetenschappers bijdragen door deel te nemen aan IPCC Scoping Meetings (waarin de structuur en reikwijdte van toekomstige rapporten worden bepaald), workshops en expertvergaderingen rond specifieke wetenschappelijke of technische thema’s.
Deelname aan Scoping Meetings en workshops vereist een formele nominatie door het NFP (Belspo). Deelname aan Expert Meetings gebeurt doorgaans op uitnodiging van het IPCC Bureau.
Voor updates over komende vergaderingen en workshops, raadpleeg regelmatig de website van het IPCC of de communicatiekanalen van het Belgisch Klimaatcentrum.
Rol van Belspo
Als nationaal focal point voor het IPCC in België coördineert Belspo de betrokkenheid van het land bij het IPCC-proces. De verantwoordelijkheden omvatten onder meer:
• Het formuleren van de Belgische standpunten voor IPCC-plenaire sessies.
• Het beheren van het officiële nominatieproces voor Belgische experts voor auteursrollen binnen het IPCC (Coordinating Lead Author, Lead Author), functies als Review Editor en deelname aan officiële IPCC-vergaderingen (zoals Scoping Meetings) en workshops. Wetenschappers die geïnteresseerd zijn in een nominatie worden uitgenodigd om de updates op onze website, de website van Belspo en onze sociale netwerken (LinkedIn, Bluesky) en die van Belspo (LinkedIn, Bluesky) te raadplegen. Ze kunnen ook contact opnemen met Belspo voor informatie over de procedures.
• Het faciliteren van nationale input en betrokkenheid van stakeholders bij IPCC-activiteiten.
• Het verspreiden van IPCC-bevindingen naar beleidsmakers en het brede publiek in België.
Rol van het Belgisch Klimaatcentrum
Als onderdeel van zijn ambitie om klimaatonderzoek in België te ondersteunen en bijdragen van onderzoekers in België aan het IPCC te vergemakkelijken, biedt het Belgisch Klimaatcentrum financiële ondersteuning voor de deelname van Belgische auteurs, bijdragers en reviewers aan internationale IPCC-vergaderingen (reis- en verblijfskosten, evenals dagvergoedingen).
Deze ondersteuning is in de eerste plaats bedoeld voor experts die via het Belgische NFP zijn genomineerd en vervolgens door het VN-panel zijn geselecteerd, en van wie de kosten niet volledig worden gedragen door een andere instelling of organisatie. Experts die geselecteerd zijn voor panelactiviteiten waarvoor geen formele nominatie door het NFP vereist is, zoals deelname aan expertvergaderingen, deelname als chapter scientist, contributing author of reviewer, kunnen eveneens ondersteuning aanvragen.
Meer informatie over de terugbetalingsprocedures is te vinden in het document onderaan deze pagina.
Op de hoogte blijven
Voor de meest recente informatie over oproepen voor experts, beoordelingsperiodes, publicatiedeadlines en nominatieprocedures:
• Bezoek de officiële website van het IPCC.
• Raadpleeg de IPCC-sectie van Belspo en onze website.
• Volg updates via onze sociale netwerken (LinkedIn, Bluesky) en die van Belspo (LinkedIn, Bluesky).
• Daarnaast fungeert, voor specifieke informatie, activiteiten en expertise binnen het Waalse Gewest, het Waals Platform voor het IPCC (Plateforme wallonne pour le GIEC) als regionaal aanspreekpunt en heeft het als doel Waalse wetenschappers die betrokken zijn bij het werk van het IPCC te ondersteunen en het begrip van klimaatvraagstukken te bevorderen.
Rol van het Belgisch Klimaatcentrum
Als onderdeel van zijn ambitie om klimaatonderzoek in België te ondersteunen en bijdragen van onderzoekers in België aan het IPCC te vergemakkelijken, biedt het Belgisch Klimaatcentrum financiële ondersteuning voor de deelname van Belgische auteurs, bijdragers en reviewers aan internationale IPCC-vergaderingen (reis- en verblijfskosten, evenals dagvergoedingen).
Deze ondersteuning is in de eerste plaats bedoeld voor experts die via het Belgische NFP zijn genomineerd en vervolgens door het VN-panel zijn geselecteerd, en van wie de kosten niet volledig worden gedragen door een andere instelling of organisatie. Experts die geselecteerd zijn voor panelactiviteiten waarvoor geen formele nominatie door het NFP vereist is, zoals deelname aan expertvergaderingen, deelname als chapter scientist, contributing author of reviewer, kunnen eveneens ondersteuning aanvragen.
Meer informatie over de terugbetalingsprocedures is te vinden in het document onderaan deze pagina.
Op de hoogte blijven
Voor de meest recente informatie over oproepen voor experts, beoordelingsperiodes, publicatiedeadlines en nominatieprocedures:
• Bezoek de officiële website van het IPCC.
• Raadpleeg de IPCC-sectie van Belspo en onze website.
• Volg updates via onze sociale netwerken (LinkedIn, Bluesky) en die van Belspo (LinkedIn, Bluesky).
• Daarnaast fungeert, voor specifieke informatie, activiteiten en expertise binnen het Waalse Gewest, het Waals Platform voor het IPCC (Plateforme wallonne pour le GIEC) als regionaal aanspreekpunt en heeft het als doel Waalse wetenschappers die betrokken zijn bij het werk van het IPCC te ondersteunen en het begrip van klimaatvraagstukken te bevorderen.